Polywater, nhiệt hạch lạnh, neutrino nhanh hơn ánh sáng, kênh đào Sao Hoả: khi điều lạ hoá ra là sai sót và khoa học tự sửa ra sao.
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Polywater là dạng nước được cho là đặc, sệt, khó sôi trong ống mao dẫn thạch anh thập niên 1960; về sau hoá ra chỉ là nước lẫn tạp chất từ thuỷ tinh và mồ hôi.
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Nhiệt hạch lạnh là tuyên bố tổng hợp hạt nhân ở nhiệt độ phòng trong bình điện phân nước nặng, công bố tại Utah ngày 23/3/1989; các phép lặp lại không xác nhận
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Năm 2011, thí nghiệm OPERA báo neutrino từ CERN tới Gran Sasso đến sớm 60 nanogiây; năm 2012 lỗi được tìm ra: đầu nối cáp quang lỏng và đồng hồ lệch chuẩn.
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Năm 2014, kính BICEP2 ở Nam Cực công bố dấu vết sóng hấp dẫn nguyên thuỷ trên bức xạ nền vũ trụ; dữ liệu Planck sau đó cho thấy tín hiệu có thể hoàn toàn do bụi
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Kênh đào Sao Hoả là các đường thẳng Schiaparelli vẽ năm 1877 và Lowell coi là công trình của người Sao Hoả; tàu Mariner cho thấy đó chỉ là ảo giác thị giác.
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
5 sigma là ngưỡng để vật lý hạt gọi một tín hiệu là phát hiện: xác suất nhiễu tự tạo ra nó chỉ khoảng 1 phần 3,5 triệu; 3 sigma mới là dấu hiệu, chưa đủ để tin.
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Năm 2010, nhóm nghiên cứu được NASA tài trợ công bố vi khuẩn GFAJ-1 ở hồ Mono dùng asen thay phốt pho; năm 2012 hai nhóm độc lập cho thấy nó vẫn cần phốt pho.
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Khủng hoảng tái lập là việc nhiều kết quả khoa học không được tìm thấy lại khi làm lại thí nghiệm, do cỡ mẫu nhỏ, phân tích linh hoạt và thói quen chỉ đăng kết
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Bình duyệt là việc vài chuyên gia cùng ngành đọc và góp ý bài báo trước khi đăng; nó bắt tốt lỗi lập luận, phương pháp nhưng không làm lại thí nghiệm, khó thấy
Dị thường giả & khoa học tự sửa sai
Câu này nghĩa là điều càng trái với hiểu biết đã kiểm chứng thì càng cần bằng chứng mạnh, độc lập, lặp lại được; ý có từ Hume, Laplace và được Carl Sagan phổ bi
